21 instellingen.
Publiek bekostigd, bestuurlijk autonoom.
14 research-universiteiten en 7 Universitair Medische Centra vormen de ruggengraat van het Nederlandse wetenschappelijk onderzoek. Ze krijgen jaarlijks een lumpsum rijksbijdrage van het ministerie van OCW — onder de Wet op het Hoger Onderwijs (WHW) zijn ze bestuurlijk volledig autonoom, maar bij rijksuniversiteiten benoemt de minister de Raad van Toezicht.
Nederlandse universiteiten vallen niet onder een ministerie — ze zijn zelfstandig rechtspersoon onder de Wet op het Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek. Toch is de band met de minister van OCW stevig.
Rijksuniversiteiten (UvA, UU, Leiden, Groningen, Utrecht, Maastricht, Rotterdam, TU Delft, Universiteit Twente, Wageningen, Open Universiteit). De minister van OCW benoemt de voltallige Raad van Toezicht. College van Bestuur is verder bestuurlijk autonoom.
VU (protestants-christelijk), Radboud (rooms-katholiek), Tilburg, TU/e. Juridisch een stichting met eigen RvT-benoemingen — maar financieel op gelijke voet bekostigd door OCW.
Eerste geldstroom (OCW-lumpsum) dekt doorgaans 60–70% van de begroting; de rest komt uit NWO/EU-grants (tweede geldstroom) en contractonderzoek (derde geldstroom). De minister bepaalt jaarlijks de totale pot en de verdeelsleutel.
Een van de grootste Nederlandse universiteiten, campus Utrecht Science Park. Breed wetenschappelijk aanbod, sterke aanwezigheid in (bio-)medische en life-science-onderzoek (UMCU).
Grootste Nederlandse universiteit qua studenten. Breed disciplinaire research-universiteit met sterke sociale wetenschappen, humaniora en rechten.
Grootste technische universiteit van Nederland, oorsprong Koninklijke Akademie voor Civiele Ingenieurs (1842). Sterke lucht- en ruimtevaart, bouwkunde, en delfstoffen-winning.
Breed disciplinaire universiteit in Noord-Nederland, campus Groningen. Sterke regionale rol in het Groningse ecosysteem; Campus Fryslân in Leeuwarden.
Oudste universiteit van Nederland, opgericht door Willem van Oranje. Sterke rechten-, geestes- en sterrenkundefaculteiten, campus in Leiden + Den Haag.
Bijzondere (oorspronkelijk protestants-christelijke) universiteit in Amsterdam-Zuid. Sterke samenwerking met UvA in Amsterdam UMC en Institute for Advanced Study.
Rotterdam-centric universiteit met sterke economie-, management- (Rotterdam School of Management) en medische faculteit (Erasmus MC). Opgericht als Nederlandse Handels-Hoogeschool (1913).
Bijzondere (katholieke oorsprong) universiteit in Nijmegen. Campus gedeeld met Radboudumc. Sterke taalkunde, psychologie en hersenonderzoek (Donders Institute).
Jongste klassieke universiteit (1976). Bekend om Problem-Based-Learning, sterke internationale student-populatie en gedeelde campus met Maastricht UMC+.
Bijzondere technische universiteit in het Brainport-ecosysteem (ASML, Philips). Sterke elektrotechniek, wiskunde, mechanical engineering en AI-onderzoek.
Enige landbouwuniversiteit van Nederland, samenwerkingsverband tussen Wageningen University (onderwijs) en Wageningen Research (onderzoek, stichting onder LVVN). Wereldwijd nr. 1 in agri-onderzoek.
Entrepreneurial university in Enschede, campus in het grensgebied. Sterke nanotechnologie, biomedical engineering en ICT; enige technische universiteit met campus-living.
Bijzondere universiteit (katholieke oorsprong) met sterke mens- en maatschappij-disciplines — economie, rechten, sociale wetenschappen, theologie.
Universiteit voor afstandsonderwijs, vooral deeltijd-studenten. Hoofdvestiging Heerlen, studiecentra door heel Nederland. Bijzondere positie in het wetenschappelijk onderwijsstelsel.
Gefuseerd UMC (2018) uit AMC (UvA) + VUmc (VU). Twee locaties — AMC Zuidoost + VUmc Buitenveldert. Werkplaatsfunctie voor UvA en VU gezamenlijk.
Werkplaatsfunctie voor Universiteit Leiden, sterke genetica en oncologie. Samenwerking met HagaZiekenhuis in Den Haag.
Werkplaatsfunctie voor Universiteit Utrecht. Hoofdlocatie Utrecht Science Park. Wilhelmina Kinderziekenhuis als onderdeel.
Werkplaatsfunctie voor Radboud Universiteit. Sterke positie in hersenonderzoek, oncologie en persoonlijke gezondheid.
Werkplaatsfunctie voor Erasmus Universiteit Rotterdam. Grootste UMC van Nederland qua omvang. Sophia Kinderziekenhuis en Daniel den Hoed onderdeel.
Werkplaatsfunctie voor Rijksuniversiteit Groningen. Noordelijke regio-functie (verzorgingsgebied Noord-Nederland).
Geïntegreerd UMC (2008) uit azM + Universiteit Maastricht medisch onderwijs. Werkplaatsfunctie voor UM.
De eerste geldstroom is de lumpsum rijksbijdrage van OCW voor onderwijs + onderzoek. Dit is de grootste post — gemiddeld 60-70% van de universitaire begroting. Tweede geldstroom (NWO/EU-grants) en derde geldstroom (contractonderzoek) zijn additioneel.
De 7 UMCs krijgen een aparte Rijksbijdrage Werkplaatsfunctie voor onderzoek + onderwijs (via OCW) bovenop de reguliere zorginkomsten (via VWS/zorgverzekeraars). De funding-cijfers zijn hier nog niet opgenomen — komt in fase 2.