wat doet de boer/nl
/ Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid · Geldstroom

€60.0 mrd.
Wie ontvangt het?

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beheert de op één na grootste Rijksbegroting (na Financiën). Het overgrote deel wordt niet door SZW zelf uitbetaald, maar doorgeleid naar uitvoeringsorganisaties — SVB, UWV, Dienst Toeslagen, gemeenten — die uiteindelijk de uitkeringen aan huishoudens overmaken.

Begroting 2025
€60.0mrd
Beneficiërende organisaties
10
op geaggregeerd niveau
Begrotingsartikelen
15
/ Verdeling over ontvangers
Sociale fondsen 48%
SVB 17%
342 Gemeenten 14%
Dienst Toeslagen 9%
UWV 8%
Sociaal fonds

Sociale fondsen

€ 28,5 mrd
47.5% van SZW-begroting

AOW-fonds, AKW-fonds, WIA/WAO-fondsen. Rijksbijdragen dekken het tekort; uitvoering via SVB en UWV.

Via deze artikelen:
Art 12Rijksbijdragen Rijksbijdragen aan sociale fondsen (AOW-fonds, AKW-fonds, WIA/WAO-fondsen) — uiteindelijk via SVB/UWV.€ 28,5 mrd
Uitvoeringsorganisatie

SVB

€ 10,1 mrd
16.9% van SZW-begroting

Sociale Verzekeringsbank — betaalt AOW, ANW, AKW en WKB uit aan miljoenen huishoudens.

Via deze artikelen:
Art 10Tegemoetkoming ouders Kinderbijslag (AKW) + Kindgebonden budget (WKB) — SVB keert uit aan ouders.€ 10,1 mrd
Art 8Oudedagsvoorziening Restant AOW-betalingen direct via Rijk (de meeste AOW loopt via Art 12 naar AOW-fonds).€ 62,8 mln
Art 9Nabestaanden ANW — Algemene nabestaandenwet. Uitvoering via SVB.€ 3,5 mln
Decentraal

342 Gemeenten

€ 8,7 mrd
14.5% van SZW-begroting

Gemeenten voeren Participatiewet en bijstand uit. Budget verdeeld via objectief verdeelmodel.

Via deze artikelen:
Art 2Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet Bijstandsbudget + Participatiewet-uitvoering: Rijk financiert gemeenten voor uitkeringen + re-integratie.€ 8,7 mrd
Uitvoeringsorganisatie

Dienst Toeslagen

€ 5,6 mrd
9.3% van SZW-begroting

Dienstonderdeel Financiën — kinderopvangtoeslag aan ouders. Na Toeslagenaffaire losgetrokken.

Via deze artikelen:
Art 7Kinderopvang Kinderopvangtoeslag — uitbetaald door Dienst Toeslagen (Financiën) aan ouders.€ 5,6 mrd
Uitvoeringsorganisatie

UWV

€ 4,8 mrd
8.0% van SZW-begroting

Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen — WW, WIA, Wajong, WAO, Ziektewet.

Via deze artikelen:
Art 4Jonggehandicapten Wajong — arbeidsongeschiktheidsuitkering voor jonggehandicapten. UWV betaalt uit.€ 4,6 mrd
Art 5Werkloosheid WW — aanvulling op premie-financiering via AWf. Uitvoering UWV.€ 177,7 mln
Art 6Ziekte en verlofregelingen Ziektewet / zwangerschapsverlof voor niet-verzekerden (zzp, vrijwilligers). UWV.€ 34,8 mln
Art 3Arbeidsongeschiktheid WAO-uitkeringen (restant, vóór WIA). Uitvoering en betalingen via UWV.€ 10,8 mln
Subsidies

Rijks-subsidies / onderzoek

€ 819,4 mln
1.4% van SZW-begroting

Subsidies aan TNO (arbeidsmarkt-onderzoek), CPB, SBB, sector-programma's, arbo-organisaties.

Via deze artikelen:
Art 1Arbeidsmarkt Arbeidsmarkt, re-integratie, subsidies aan onderzoeksinstituten (TNO, CPB), SBB, sector-specifieke programma's.€ 819,4 mln
Uitvoeringsorganisatie

Apparaat UWV + SVB

€ 681,8 mln
1.1% van SZW-begroting

Operationele kosten van UWV en SVB — personeel, systemen, huisvesting.

Via deze artikelen:
Art 11Uitvoering Apparaatsvergoeding aan uitvoerders: UWV + SVB voor hun operationele kosten.€ 681,8 mln
Apparaat

SZW + Arbeidsinspectie

€ 599,6 mln
1.0% van SZW-begroting

Ministerie-apparaat + Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA, ~1.700 FTE).

Via deze artikelen:
Art 96Apparaat Kerndepartement Kerndepartement SZW + Nederlandse Arbeidsinspectie (~1.700 FTE) + Inspectie-apparaat.€ 599,6 mln
Reserve

Nog onverdeeld

€ 153,6 mln
0.3% van SZW-begroting

Loon- en prijsbijstelling, buffer voor onvoorziene mutaties.

Via deze artikelen:
Art 99Nog onverdeeld Nog onverdeeld — loon- en prijsbijstelling, buffer voor actuele uitgavenmutaties.€ 153,6 mln
Decentraal

Gemeenten + subsidies

€ 52,4 mln
0.1% van SZW-begroting

Integratie naar gemeenten (inburgeringsbudget) + directe subsidies VluchtelingenWerk, IOT, migrantenorganisaties.

Via deze artikelen:
Art 13Integratie en maatschappelijke samenhang Inburgering + integratie: gemeenten (inburgering), + subsidies aan migranten-organisaties, VluchtelingenWerk.€ 52,4 mln
/ Hoe te interpreteren
"Beneficiary" = doorgeleidende organisatie

SVB en UWV zijn niet de uiteindelijke ontvangers van het geld — dat zijn de miljoenen huishoudens die AOW, bijstand, WW krijgen. SVB en UWV zijn uitvoeringsorganisaties die het geld doorsluizen. Hun eigen apparaatskosten (~€5 mrd) zijn een klein deel van wat ze beheren (~€90 mrd).

Sociale fondsen zijn geen kas

De €28 mrd "rijksbijdragen" (Art 12) is niet zomaar een transfer. Het dekt het tekort tussen premie-inkomsten (AOW-premie, WW-premie) en uitgaven. De AOW-premie is sinds 2001 bevroren op 17,9% — sindsdien groeit het tekort dat het Rijk dekt.

Per artikel-beneficiary is een benadering

De 1-op-1 toewijzing van artikel → uitvoerder is gecureerd op basis van de Memorie van Toelichting. Sommige artikelen (1 Arbeidsmarkt, 13 Integratie) verdelen over meerdere ontvangers — ik heb de dominante stroom gekozen voor de visualisatie.

Bron: SZW begroting 2025 (hoofdstuk XV) via rijksfinancien.nl. Bedragen zijn uit Ontwerpbegroting 2025 (OWB, september 2024). Realisatie kan afwijken.